درب و تاریخچه آن:

درب یک عضو متحرک جهت جلوگیری از دسترسی به یک محوطه و یا فضای محصور مانند ساختمان،سالن،اتاق و غیره می باشد.درب ها به شکل معمول از بخش های ثابت و متحرک تشکیل می شوند.اصولا این دو بخش توسط لولا به یکدیگر مرتبط می گردند.گردش در لولا ها ممکن است به صورت افقی و یا عمودی باشد

شایان ذکر است درب ها مکانیزم های مختلفی همچون درب های لولایی، کشویی،ریلی،پروانه ای،رول آپ ،سکشنال و غیره دارند .

در حالت کلی هدف اصلی از طراحی و ساخت یک درب حفاظت فیزیکی و کنترل تردد از یک فضا یا محوطه خاص می باشد، درب ها در تامین امنیت و جلوگیری از آتش سوزی و ورود آلودگی های صوتی به فضای مورد نظر نقش مهمی ایفا می کنند.بسیاری از درب ها به مکانیزمی جهت قفل نمودن مجهز هستند.


درب ها در برخی از حالات دارای ویژگی خاص همچون هوا بندی و آب بندی می باشد.یکی دیگر از وظایف مهم درب ها کنترل دمای هوای داخل فضا می باشد . البته کاربری درب بسیار مهم می باشد چرا که بر اساس نیاز طراحی و ساخته می شود از این رو برخی از درب ها با توجه به ساختار نرده ای شکل یا استفاده از گریل یا توری یا مش امکان تبادل حداکثری هوا را می دهند این درب ها صرفا جهت جلوگیری از دسترسی انسان و حیوانات استفاده می شود.

اصولا در درب های ساختمان از انتظارات اولیه فراتر می رویم و به آن از دید زیبایی شناسی می نگریم چرا که از اجزای بسیار پر کاربرد و ملموس یک ساختمان است.درب ها به صورت کلاسیک در معماری و ادبیات دارای مفاهیم خاصی هستند به طوری که در متون تاریخی و مذهبی به دست آوردن کلید درب ها و گذر از آنها اهمیت ویژه ای دارد و به عنوان یک سمبل مورد توجه قرارمی گیرد.

در اغلب درب ها نمای داخل و بیرون دارای هماهنگی می باشد اما در برخی از درب های خاص همچون درب خودرو ماهیت طراحی داخلی و خارجی متفاوت می باشد.


تاریخچه درب:

جدید ترین دست آورد های باستان شناسان از نمونه های کشف شده در نقاشی مقبره های فراعینه مصر باستان حاکی از آن است که از یک یا دو درب که هر کدام از آنها از یک قطعه چوب ساخته شده اند استفاده می شده است در فرهنگ مصر باستان گمان می کردند که درب ها به معنی ورود به حیات پس از مرگ خواهند بود.

در شرایط آب و هوایی مصر باستان به دلیل وجود آب و هوایی بسیار خشک هیچ نگرانی در مورد اعوجاج و تابیدگی درب ها نبوده است اما در سایر نقاط جهان درب ها می بایست طوری ساخته می شدند که استحکام و عمر مفید مناسبی داشته باشند.


پاتیران


همانطور که در کتب و اسناد تاریخی موجود است درب های اولیه از چوب ساخته می شدند که نمونه ای از آنها : درب های معبد حضرت سلیمان است که در کتاب مقدس به آن اشاره شده ، این درب ها از چوب درخت زیتون ساخته شده و به طلا مزین شده بودند . به نظر می رسد که در کنار چوب زیتون از چوب صدر و چوب درخت سرو نیز استفاده می شده است . همچنین استفاده از متریال های مختلفی همچون مس و آلیاژهای آن مانند برنج ، برنز ، سنگ و بعدها از آهن رایج بوده است. اخیرا در کاوش های باستان شناسی در کشور سوییس یک درب با قدمت 5 هزار سال کشف گردیده است.


پاتیران


تقریبا تمام درب های باستانی به کمک محورهایی در بالا و پایینه (کف گرد پایین و هرز گرد بالا ) حرکت می کردند.در ساخت برخی از درب های سنگی از سنگ های سختی همچون گرانیت و بازالت به شکل اسلب استفاده می شده است. بقایای به جای مانده از شهر باستانی بلاوات در عراق کنونی، ما را با طرح و مکانیزم یک درب ساخته شده درآن دروه آشنا میکند این درب با ابعادی برابر با 2/8 * 54/2 مترتولید گشته است . فلز استفاده شده به پهنای 25 سانتی متر در بالا و پایین درب در عین حال که استحکام لازمه را به درب می دهد جنبه دکوراتیو نیز دارد.


پاتیران


ضخامت درب بلاوات حدود 76 میلی متر می باشد.پوشش های مختلف در ابعاد و اشکال گوناگون از برنز پیرامون محورها در بالا و پایین ثابت میکند که این یک روش جهانی برای محافظت از محورها در مجاورت چوب می باشد.بقایای این درب تاریخی در موزه ای در شهر لندن نگهداری می شود.

در حوران سوریه که چوب نادر و کمیاب می باشد در ساخت درب ها از سنگ استفاده شده است ابعاد یکی از این دربهای سنگی 63/1 *79/6 متر می باشد که در موزه ای در بریتانیا نگهداری می گردد .طراحی درب گویای این مسئله است که این درب دارای لنگه دوم نیز بوده است.در سایر نواحی سوریه کنونی نیز بقایای به جای مانده از دوران قبل بیانگر وجود درب های سنگی در ورودی شهرها است.


پاتیران


در اتروریا که در شمال غرب ایتالیای کنونی واقع شده است نیز درب های سنگی متعددی کشف شده است.در یونان و رم از درب های مختلفی چون تک لنگه ، دو لنگه ، سه لنگه ،کشویی و یا تاشو استفاده می شده است. نقاشی های بر جای مانده از وجود درب های سنگی در فرم های مختلف حکایت دارد از این نوع درب ها در ورودی معابد و مقبره ها استفاده شده است.در این میان نمونه های درب های برنزی کلیسای ss cosmas and damian در رم از مهم ترین آثار فلزکاری می باشد. این درب از دو لنگه تشکیل شده است که در هر لنگه به وسیله فلز برنز قاب کاری شکل گرفته است. درب های مشابه به این نمونه در کلیسای لاتران (latern) موجود می باشد.

دانشمند یونانی هرون اسکندرانی (hero of Alexandria) اولین درب اتوماتیک شناخته شده را در قرن اول میلادی در مصر ایجاد نمود.یکی دیگر از نخستین درب های خودکار یا اتوماتیک به وسیله ضامنی که به وسیله پا تحریک می شد در کتابخانه سلطنتی یانگ سوئی استفاده شده بود.نمونه دیگر از درب های اتوماتیک بعد ها توسط مخترع عرب الجزاری در سال 1206 ساخته شد.


پاتیران


مس و آلیاژهای آن در معماری قرون وسطا منحصر به فرد بوده است.در قرن 6 ام در درب های کلیسای مقدس در بیت الحم ورق های برنزی در الگو های خاصی برش خورده و مورد استفاده قرار گرفته بود.از آلیاژ برنز در بسیاری از کلیساها و ساختمان های مطرح آن دوران استفاده می شده است و این حرفه به یکی از صنایع مهم قستنطنیه تبدیل شده بود.از درب های برنزی نمونه های متعددی مربوط به قرن 11 و 12 میلادی وجود دارد. دوره ی گذار از سبک کف گرد به لولا دقیقا مشخص نیست.تغییر در شکل ظاهر به کمک فلزات روش دیگری برای تقویت قسمت های آسیب پذیر درب و تزئینات جهت ارضاع حس زیبایی دوستی و القای پیام ها و مفاهیم می باشد.


پاتیران


بعضی از این روش ها همانند استفاده از المان های فرفورژه تشکیل دهنده نوار تقویتی و گاها خود لولا می باشند.در فرانسه و انگلستان نمونه های بسیار زیادی از درب های قدیمی و زیبا وجود دارد اما باز هم درب هایی از ایتالیا، از معروف ترین آنها می توان به battistero di san Giovanni در فلورانس اشاره کرد که در آن مرزهای بیشتری قابل توجه می باشد.طراحی خاص متشکل از پرندگان،شاخه و برگ و فیگورها در دروازه جنوبی توسط اندریا پیزانو و دروازه شرقی که از زیبایی های قابل توجهی برخوردار است.در قاب های شرقی مسستطیل ها با اشکال برجسته یا کنده کاری ها که سوژه هایی از کتاب مقدس را به تصویر کشیده اند خودنمایی می کنند.این احتمالا همان دروازه های بهشت است که میکل آنژ در مورد آن صحبت کرده است.


پاتیران


در این میان در قاهره نیز درب های خاصی طراحی و ساخته شده بودند که در بخش خارجی از فلزاتی چون آهن و یا برنز که در الگوهای خاصی برش خورده بودند استفاده می شده است.منشا برخی از این طرح ها قبطی ها بودند.

درب های کاخ پارلمو که توسط اصناف پیشگانه سارسیلیک ساخته شده بودند نمونه های خوبی هستند که در حفظ و نگهداری آنها کوشش فراوان شده است.در دوره رنسانس درب های ایتالیایی کاملا ساده هستند و معماران بیشتر روی دروازه ها متمرکز هستند اما در فرانسه و آلمان بر خلاف ایتالیا درب ها کاملا پر کار و با جزئیات زیاد طراحی و ساخته می شدند.تکنیک حکاکی در این درب ها رایج شده بود، نقطه اوج این درب ها در دوره لویی 14 ام .و 15 ام بوده است.

یکی از اولین درب های دوره رنساانس در فرانسه در کلیسای saint sauveur در aix قرار دارد در این درب از پانل هایی استفاده شده که در بخش های پایینی فیگور کار شده است.


استفاده از مقالات با ذکر منبع و یا لینک بلامانع است.

صنایع فلزی پاتیران

www.patiran.com
گروه نویسندگان مجموعه پاتیران
1396/9/9